Bron: Nursing.nl / geplaatst 23-11-2009

Ouderen in verpleeg- en ziekenhuizen kunnen niet altijd van het toilet gebruikmaken als dat nodig is. Ook worden zij niet altijd met waardigheid behandeld. Dat blijkt uit twee Britse dieptestudies naar continentiezorg voor ouderen in ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen.

Niet verschoond na toiletgang
De onderzoeken werden uitgevoerd door de universiteit van Kent en de Clinical Effectiveness and Evaluation Unit (CEEU) van het Royal College of Physicians in Groot-Brittannië. In het eerste studie interviewden de wetenschappers 33 mensen tussen de 68 en 89 jaar gedurende een periode van 4 maanden. Daaruit bleek dat ouderen vaak moesten wachten tot ze naar het toilet mochten, ook als ze belden en om hulp riepen. Ook werden ze na de toiletgang niet altijd verschoond.

Incontinentie en verlies van waardigheid
De ouderen gaven aan dat dit geestelijk lijden en het verlies van waardigheid veroorzaakte, Het onderzoek benadrukte dat incontinentie ouderen in een stigmatizerende situatie brengt die consequenties heeft voor de sociale omgang met anderen. Veel ouderen vonden het verder moeilijk om hulp te zoeken bij professionals en naasten.

Incontinentie is een veel voorkomend probleem bij met name ouderen. Bijna de helft van de bewoners in de Nederlandse verzorgingshuizen heeft ermee te maken. Bij incontinentie is er sprake van ongewild verlies van urine en/of faeces.

Incontinentie kan ontstaan door: leeftijd, na een bevalling, prostaatproblemen, blaasontsteking, nervositeit, na een operatie in de onderbuik en door medicijnen.

Bekkenbodemproblemen zijn: incontinentie, erg vaak naar de wc gaan of aandrang hebben om te plassen, verstopping, verzakking, buikpijnklachten, pijn bij het vrijen. Een combinatie van deze klachten komt vaak voor.

De oorzaken en de vormen van urine incontinentie kunnen van verschillende aard zijn. Ongewild urineverlies kan onder andere optreden ten gevolge van fysieke inspanning (stressincontinentie) of door verstoringen aan het zenuwstel waardoor de blaas zich te vroeg (urge) of niet (neuroge) meer samentrekt. Men spreekt van functionele incontinentie in geval iemand het urineverlies alleen waarneemt. Cognitieve stoornis, verminderde mobiliteit, medicijngebruik en desoriëntatie van omgeving kunnen hierbij oorzaak zijn.

• 200.000 ouderen leven onder de armoedegrens;
• evenveel ouderen zijn extreem eenzaam;
• een half miljoen 65-plussers krijgt maar eens per maand bezoek van familie;
• ongeveer 60.000 mensen krijgen zelfs nooit bezoek;
• 400.000 ouderen voelen zich op straat en thuis niet veilig.

Het zijn voornamelijk ouderen die hulpmiddelen gebruiken. Van de 5,9 miljoen hulpmiddelenleveranties in 2003 was tweederde bestemd voor een persoon van 65 jaar of ouder. Bij de incontinentiematerialen loopt het gebruiksaandeel van 65-plussers op tot 77%. Een oudere gebruikt gemiddeld 20 keer zo veel incontinentiematerialen als een persoon die jonger is dan 65 jaar. Dit verklaart waarom de vergrijzing zo'n sterke invloed heeft op de uitgavenontwikkeling bij medische hulpmiddelen. (bron: artsenapotheker.nl)

Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie:

• urineverlies als gevolg van lichamelijke inspanning zoals b.v.: traplopen, tillen, hoesten, niezen. Men noemt dit stress­incontinentie. Met psychische spanningen heeft deze vorm van incontinentie niets te maken.
  
  Zwangerschap en bevalling, menopauze, operatie van de baarmoeder veelvuldig heffen en tillen, zwaarlijvigheid, chronische constipatie of een verkeerde plastechniek kunnen aan de basis liggen.
   
• Bij de zogenaamde aandrang (urge)-incontinentie bent u plotseling nat zonder enige waarschuwing vooraf. Meestal ook 's nachts.
  
  Tot de mogelijke oorzaken behoren vergroting van de prostaat, infectie van de urinewegen en inname van cafeïne.
   
• Dan is er overloop- of druppel-incontinentie. De blaas loopt als het ware steeds over. De blaas kan grote volumes urine bevatten zonder dat je ooit het gevoel van een volle blaas hebt. Bij het plassen wordt meestal niet alle urine verwijderd. Overloopincontinentie komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen en vooral op oudere leeftijd.
  
  Mogelijke oorzaken zijn vergroting van de prostaat, het niet goed function ervan van het sluitmechanisme van de blaas, een tumor of sommige geneesmiddelen (bv. antidepressiva).
   
• Tenslotte is er de functionele incontinentie waarbij het signaal van de blaas of darmen niet meer wordt waargenomen. Dit kan in het geval van een zenuwbeschadiging (bijv. dwarslaesie). Ook kunnen cognitieve stoornissen, verminderde mobiliteit, medicijngebruik en psychische factoren zoals dementie of de ziekte van Alzheimer een rol spelen.

Stress- of aandrangincontinentie hoeft niet tot medische problemen te leiden. Bij druppel-incontinentie blijft er steeds wat urine in de blaas achter. Dat is een uitstekende broedplaats voor bacteriën en kan daardoor leiden tot een urineweginfectie. Dus deze vorm moet zeker behandeld worden.